پاسخ کوتاه: DAB (Döviz Alım Belgesi یا «گواهی خرید ارز») سندی بانکی است که نشان میدهد خریدار خارجی، بهای ملکی را که در ترکیه میخرد بهصورت ارز به یک بانک ترکیهای فروخته است. خارجیانی که تابعیت ترکیه ندارند باید این گواهی را پیش از انتقال سند (تاپو) بگیرند و مبلغ لیرهای ثبتشده در DAB بهعنوان قیمت فروش در تاپو نوشته میشود.
DAB چیست و چرا لازم است؟
از سال ۲۰۲۲ خارجیانی که در ترکیه ملک میخرند باید بهای ملک را از طریق یک بانک در ترکیه به لیره تبدیل کنند و آن را مستند کنند. مبنای این قاعده مادهٔ ۱۳ بخشنامهٔ جابهجایی سرمایهٔ بانک مرکزی ترکیه و بخشنامهٔ شمارهٔ ۲۰۲۲/۱ ادارهٔ کل ثبت اسناد (TKGM) است. در این بخشنامه آمده است که مبلغ لیرهای ثبتشده در گواهی خرید ارز، بهعنوان قیمت فروش به ادارهٔ ثبت اعلام میشود (TKGM، بخشنامهٔ ۲۰۲۲/۱، ترجمهٔ ما).
یعنی DAB هم نشان میدهد پول از مسیر بانکی آمده و هم ارزش ملک در سند را تعیین میکند.
چه کسانی باید DAB بگیرند؟
- اشخاص حقیقی خارجی: خریدارانی که تابعیت ترکیه ندارند (از جمله ایرانیان) هنگام خرید آپارتمان یا ملک دیگر.
- چه کسی میتواند ارز را بفروشد؟ طبق بخشنامه، خریدار، فروشنده یا وکیل آنها میتوانند ارز را به بانک بفروشند؛ مهم این است که گواهی با مشخصات خریدار و ملک صادر شود.
- شهروندان ترکیه برای خرید خود نیازی به DAB ندارند.
در DAB چه اطلاعاتی باید باشد؟
| اطلاعات | توضیح |
|---|---|
| نام و نام خانوادگی خریدار | دقیقاً مطابق گذرنامه |
| شمارهٔ گذرنامه یا شناسهٔ خارجی | همان مدرکی که در ادارهٔ ثبت ارائه میشود |
| مشخصات ملک | استان، شهرستان، محله، شمارهٔ بلوک (آدا) و قطعه (پارسل) و واحد |
| مبلغ | قیمت فروش به لیره و معادل آن به دلار آمریکا |
| یادداشت | توضیح اینکه معامله طبق مقررات مربوط انجام شده است |
گرفتن DAB گام به گام
- کد مالیاتی و حساب بانکی: ابتدا کد مالیاتی گرفته میشود، سپس در یک بانک ترکیه حساب ارزی باز میشود.
- انتقال پول: بهای ملک بهصورت ارز (یورو، دلار و…) به این حساب واریز میشود.
- دستور به بانک: از بانک خواسته میشود ارز را بفروشد و DAB را با مشخصات ملک صادر کند.
- کنترل: نام، شمارهٔ گذرنامه، بلوک و قطعه و مبلغ با درخواست تاپو مقایسه میشود.
- نوبت تاپو: DAB هنگام انتقال سند به ادارهٔ ثبت تحویل داده میشود. همهٔ مراحل را در صفحهٔ سند تاپو در ترکیه توضیح دادهایم.
۵ اشتباه رایج
- فروش ارز پس از انتقال سند: طبق بخشنامه، فروش به بانک باید پیش از معامله در تاپو انجام شود.
- افزودن کمیسیون و هزینهها به مبلغ DAB: گواهی فقط بهای ملک را شامل میشود، نه کمیسیون، عوارض یا مالیات.
- اطلاعات ناقص: نبودن شمارهٔ گذرنامه یا بلوک و قطعه در ادارهٔ ثبت مشکل ایجاد میکند.
- تفاوت مبلغ با قیمت: قیمتی که به تاپو اعلام میشود همان مبلغ لیرهای DAB است و بعداً نمیتوان قیمت دیگری نوشت.
- وام: طبق بخشنامه، تأمین مالی فقط با وام ارزی و آن هم با DAB امکانپذیر است.
خرید اقساطی از سازنده
در قراردادهای وعدهٔ فروش، بخشنامه میگوید این تکلیف «برای بخشی که پیشاپیش پرداخت شده» است. در عمل برای هر پرداخت یک DAB نگه دارید و برنامهٔ پرداخت را از قبل با بانک هماهنگ کنید.
پرسشهای متداول
گرفتن DAB هزینه دارد؟
کارمزد و نرخ تبدیل در بانکها متفاوت است. هنگام افتتاح حساب، شرایط را کتبی از بانک بخواهید.
میتوانم پول را نقدی بیاورم؟
DAB فقط در نظام بانکی صادر میشود؛ ارز باید به حسابی در بانک ترکیه واریز و همانجا فروخته شود.
آیا فروشنده میتواند ارز را بفروشد؟
بله. طبق بخشنامهٔ TKGM، خریدار، فروشنده یا وکیل آنها میتوانند ارز را بفروشند، اما گواهی باید مشخصات خریدار و ملک را داشته باشد.
کمیسیون مشاور املاک جزو DAB است؟
خیر. DAB فقط بهای ملک را دربر میگیرد. کمیسیون Elka Homes ۲٪ بهعلاوهٔ مالیات بر ارزش افزوده است و جداگانه از خریدار دریافت میشود.
Elka Homes چگونه کمک میکند؟
ما از سال ۲۰۰۶ در آلانیا با خریداران خارجی کار میکنیم و مشاور فارسیزبان داریم. کد مالیاتی، حساب بانکی، DAB و نوبت تاپو را با شما برنامهریزی میکنیم و هماهنگی همهٔ مدارک را کنترل میکنیم. همهٔ هزینههای خرید را در مقالهٔ هزینههای خرید ملک در آلانیا ۲۰۲۶ ببینید. برای یافتن خانهٔ مناسب بگویید دنبال چه خانهای هستید یا از دکمهٔ واتساپ پایین صفحه پیام بدهید.
این مقاله فقط جنبهٔ اطلاعرسانی دارد و جایگزین مشاورهٔ حقوقی نیست. مقررات ممکن است تغییر کند؛ پیش از معامله، وضعیت روز را از بانک و ادارهٔ ثبت جویا شوید.

